Opublikowano Dodaj komentarz

Agrest – właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Agrest

Agrest to jeden z tych owoców, na które czekamy przez cały rok. Choć jego sezon trwa zaledwie kilka tygodni, warto go wykorzystać, ponieważ świeże owoce są nie tylko smaczne, ale również bogate w witaminy, składniki mineralne oraz naturalne związki o właściwościach przeciwutleniających.

Większość osób kojarzy agrest przede wszystkim z wysoką zawartością witaminy C. To prawda, jednak nie jest to jedyny powód, dla którego warto włączyć go do codziennej diety. Coraz większą uwagę naukowców zwracają również obecne w agreście polifenole, flawonoidy oraz inne związki, które mogą wspierać organizm na wiele sposobów. Sprawdź co daje ten owoc!

Spis treści

Czym jest agrest?

Agrest (Ribes uva-crispa L.) to wieloletni krzew owocowy należący do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Od wielu lat jest uprawiany w Europie, również w Polsce, gdzie dobrze znosi umiarkowany klimat i owocuje w okresie letnim.

Sezon na świeży agrest przypada zazwyczaj od końca czerwca do sierpnia, choć dokładny termin zależy od odmiany oraz warunków pogodowych. To właśnie wtedy owoce osiągają najlepszy smak i najwyższą wartość kulinarną.

Właściwości agrestu – co zawiera ten owoc?

Choć agrest jest owocem niskokalorycznym, dostarcza wielu cennych składników odżywczych. Znajdują się w nim witaminy, składniki mineralne oraz błonnik pokarmowy, który wspiera prawidłową pracę układu trawiennego. To właśnie połączenie stosunkowo niewielkiej ilości kalorii z dużą gęstością odżywczą sprawia, że agrest dobrze wpisuje się w zasady zdrowej i zróżnicowanej diety.

Wartości odżywcze agrestu (100 g)

Składnik

Zawartość w 100 g

Wartość energetyczna

46 kcal

Białko

0,8 g

Tłuszcz

0,2 g

Węglowodany ogółem

11,8 g

Błonnik pokarmowy

3,0 g

Sód

2 mg

Witamina C

25,9 mg

Foliany

12 µg

Witamina B6

0,01 mg

Miedź

0,19 mg

Mangan

0,05 mg

Potas

230 mg

Jakie witaminy i składniki mineralne zawiera agrest?

Jednym z najlepiej poznanych składników agrestu jest witamina C, która pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, wspiera produkcję kolagenu niezbędnego dla zdrowia skóry, naczyń krwionośnych i kości oraz zwiększa przyswajanie żelaza z produktów pochodzenia roślinnego. Choć agrest zawiera jej mniej niż czarna porzeczka, nadal stanowi wartościowe źródło tej witaminy i może być cennym elementem codziennej diety.

Agrest dostarcza również folianów (witaminy B9) oraz niewielkich ilości witaminy B6. Witaminy z grupy B uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, w tym w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz utrzymaniu prawidłowego metabolizmu energetycznego.

Na uwagę zasługuje także obecność błonnika pokarmowego, który wspiera prawidłową pracę jelit, pomaga utrzymać uczucie sytości po posiłku i jest ważnym elementem zdrowej, zbilansowanej diety.

Spośród składników mineralnych agrest dostarcza przede wszystkim potasu, który pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego oraz wspiera utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi. Owoce zawierają również miedź i mangan, czyli pierwiastki biorące udział między innymi w procesach metabolicznych oraz ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

Jednak o wyjątkowości agrestu nie decydują wyłącznie witaminy i składniki mineralne. W takim razie co jeszcze?

  • Sok z Agrestu 3L Tłoczony 100%

    79,50 
    Dodaj do koszyka
  • Sok Jabłkowo Agrestowy 5L Tłoczony 100%

    44,50 
    Dodaj do koszyka

Polifenole, flawonoidy i inne naturalne przeciwutleniacze

Oprócz witamin i składników mineralnych agrest zawiera również liczne związki bioaktywne, które naturalnie występują w owocach. Najważniejsze z nich to polifenole, flawonoidy oraz kwasy fenolowe. To właśnie one odpowiadają za znaczną część właściwości przeciwutleniających agrestu i są przedmiotem wielu badań naukowych.

Polifenole to liczna grupa związków pochodzenia roślinnego, które pomagają chronić rośliny przed niekorzystnym wpływem środowiska. W organizmie człowieka wykazują właściwości przeciwutleniające, dlatego naukowcy od wielu lat badają ich wpływ na zdrowie oraz rolę w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Do polifenoli należą między innymi flawonoidy, które występują w wielu owocach, warzywach i ziołach. Związki te pomagają neutralizować wolne rodniki powstające podczas naturalnych procesów zachodzących w organizmie. Dzięki temu mogą wspierać utrzymanie równowagi oksydacyjnej, która jest ważnym elementem zdrowego stylu życia.

Agrest zawiera również kwasy fenolowe, stanowiące kolejną grupę naturalnych przeciwutleniaczy. Choć występują w stosunkowo niewielkich ilościach, razem z pozostałymi związkami bioaktywnymi tworzą charakterystyczny profil tego owocu.

W przypadku czerwonych i ciemniejszych odmian agrestu pojawiają się także antocyjany – naturalne barwniki odpowiedzialne za czerwone i purpurowe zabarwienie owoców. Należą one do grupy flawonoidów i również wykazują właściwości przeciwutleniające. Właśnie dlatego ciemniejsze odmiany agrestu są obecnie przedmiotem szczególnego zainteresowania badaczy zajmujących się związkami pochodzenia roślinnego.

Warto jednak pamiętać, że żaden pojedynczy składnik nie decyduje o właściwościach zdrowotnych produktu. Korzyści wynikają z całego składu owocu oraz jego miejsca w zróżnicowanej i dobrze zbilansowanej diecie.

Agrest może wspierać prawidłowe trawienie

Choć agrest najczęściej kojarzy się z wysoką zawartością witaminy C, warto zwrócić uwagę również na obecny w nim błonnik pokarmowy i naturalne pektyny. To właśnie one mogą wspierać prawidłową pracę jelit oraz sprzyjać regularnym wypróżnieniom.

Błonnik stanowi pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych, dlatego dieta bogata w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste odgrywa ważną rolę w utrzymaniu zdrowej mikrobioty jelitowej. Agrest może być jednym z owoców, które warto włączyć do takiego sposobu odżywiania, szczególnie w sezonie, kiedy jest łatwo dostępny i najlepiej smakuje na surowo.

Obecne w agreście pektyny należą do błonnika rozpuszczalnego. W przewodzie pokarmowym wiążą wodę, dzięki czemu mogą wspierać prawidłową pracę jelit i wpływać na większe uczucie sytości po posiłku.

Oczywiście sam agrest nie zastąpi zdrowej diety ani aktywnego stylu życia, ale może być wartościowym elementem codziennego jadłospisu i jednym z owoców, które pomagają zwiększyć spożycie błonnika.

Zielony czy czerwony? Dojrzałość agrestu ma znaczenie

Większość osób wybiera agrest przede wszystkim ze względu na smak, jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że wraz z dojrzewaniem owoców zmienia się również ich skład. Dotyczy to zwłaszcza zawartości niektórych naturalnych związków bioaktywnych odpowiedzialnych za barwę i właściwości przeciwutleniające.

Zielony agrest jest zwykle bardziej jędrny i wyraźnie kwaśniejszy. Charakterystyczny, orzeźwiający smak wynika z większej zawartości kwasów organicznych, które stopniowo zmniejszają się wraz z dojrzewaniem owoców.

W miarę dojrzewania agrest staje się słodszy i bardziej aromatyczny. W przypadku czerwonych oraz ciemniejszych odmian wzrasta również zawartość antocyjanów – naturalnych barwników należących do grupy flawonoidów. To właśnie one odpowiadają za intensywne czerwone lub purpurowe zabarwienie owoców i są jednymi z najlepiej poznanych przeciwutleniaczy występujących w roślinach.

Nie oznacza to jednak, że czerwony agrest jest „zdrowszy” od zielonego. Obie odmiany dostarczają cennych witamin, składników mineralnych i związków bioaktywnych, różniąc się przede wszystkim proporcjami poszczególnych składników oraz smakiem.

Dlaczego naukowcy interesują się polifenolami obecnymi w agreście?

W ostatnich latach polifenole należą do najczęściej badanych związków pochodzenia roślinnego. Można je znaleźć w wielu owocach, warzywach, ziołach czy herbacie, jednak każdy produkt wyróżnia się nieco innym profilem tych substancji.

Zainteresowanie naukowców wynika przede wszystkim z ich właściwości przeciwutleniających. W organizmie człowieka nieustannie zachodzą procesy metaboliczne, podczas których powstają wolne rodniki. Są to reaktywne cząsteczki, które w niewielkich ilościach pełnią ważne funkcje fizjologiczne. Problem pojawia się wtedy, gdy ich ilość staje się zbyt duża i organizm nie nadąża z ich neutralizacją.

Taki stan określa się mianem stresu oksydacyjnego. Jest to zaburzenie równowagi pomiędzy powstawaniem wolnych rodników a możliwościami organizmu do ich neutralizowania przy pomocy naturalnych mechanizmów obronnych oraz przeciwutleniaczy dostarczanych wraz z dietą.

Do takich naturalnych przeciwutleniaczy zaliczają się właśnie polifenole, flawonoidy i kwasy fenolowe obecne w agreście. Z tego względu badacze od wielu lat analizują ich rolę w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania organizmu oraz wpływ diety bogatej w owoce i warzywa na zdrowie człowieka.

Świeży agrest czy sok? Jak najlepiej wykorzystać sezon

Najwięcej korzyści przynosi spożywanie świeżego agrestu, zwłaszcza w sezonie letnim. Owoce zachowują wtedy pełnię smaku, zawierają błonnik oraz wszystkie naturalnie występujące składniki odżywcze i związki bioaktywne.

Nie oznacza to jednak, że po zakończeniu sezonu trzeba całkowicie zrezygnować z agrestu. Dobrze tłoczony 100% sok z agrestu nadal zawiera znaczną część naturalnych polifenoli, flawonoidów i kwasów fenolowych obecnych w owocach. Warto jedynie pamiętać, że w porównaniu ze świeżym agrestem dostarcza znacznie mniej błonnika.

Poza sezonem wysokiej jakości sok tłoczony może być wygodnym sposobem na urozmaicenie codziennej diety i naturalne dostarczenie witamin oraz związków bioaktywnych obecnych w agreście. To dobra propozycja dla osób, które chcą cieszyć się smakiem tych owoców również wtedy, gdy świeży agrest nie jest już dostępny.

Sezonowy skarb, którego smakiem i właściwościami możesz się cieszyć cały rok

Agrest to owoc, który zdecydowanie warto wykorzystać w sezonie. Dostarcza witaminy C, błonnika, potasu oraz naturalnych związków bioaktywnych, takich jak polifenole, flawonoidy i kwasy fenolowe. W zależności od stopnia dojrzałości zmienia nie tylko swój smak, ale również profil składników odpowiedzialnych za jego właściwości.

Najlepszym wyborem pozostają świeże owoce, jednak poza sezonem ich wartościowym uzupełnieniem może być wysokiej jakości sok tłoczony, który pozwala cieszyć się charakterystycznym smakiem agrestu przez cały rok. Niezależnie od wybranej formy, agrest może być cennym elementem zdrowej i zróżnicowanej diety.

Źródła

  1. Mikulic-Petkovsek M., Schmitzer V., Slatnar A., Stampar F., Veberic R.
    Composition of sugars, organic acids, and total phenolics in 25 wild or cultivated berry species.
    Journal of Food Science, 2012.
    https://doi.org/10.1111/j.1750-3841.2012.02896.x
  2. Pantelidis G.E., Vasilakakis M., Manganaris G.A., Diamantidis G.
    Antioxidant capacity, phenol, anthocyanin, and ascorbic acid contents in raspberries, blackberries, red currants, gooseberries, and cornelian cherries.
    Food Chemistry, 2007.
    https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0308814606004833
  3. Veberic R., Slatnar A., Bizjak J., Stampar F., Mikulic-Petkovsek M.
    Anthocyanin composition of different wild and cultivated berry species.
    LWT – Food Science and Technology, 2015.
    https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0023643814005416
  4. Nile S.H., Park S.W.
    Edible berries: Bioactive components and their effect on human health.
    Nutrition, 2014.
  5. FoodData Central (USDA).
    Dane dotyczące składu odżywczego agrestu (Gooseberries, raw).
  6. Kunachowicz H., Przygoda B., Nadolna I., Iwanow K.
    Tabele składu i wartości odżywczej żywności.
    Wydawnictwo PZWL, Warszawa, 2017.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *